> DRYOPTERIDACEAE > Quercifilix || < Back

สกุล Quercifilix
วงศ์ DRYOPTERIDACEAE

ชื่อสกุล Quercifilix มาจากคำภาษาลาตินว่า querc+i+filix (querc, quercus =an oak tree, i = เชื่อมคำลาติน, filix=fern) รวมความหมายถึง เฟินใบโอ๊ค สกุลนี้ บางแห่ง จัดให้อยู่ใน Aspidiaceae Family

ลักษณะทั่วไป เหมือนเฟินในสกุล Tectaria แต่แตกต่างกันที่ มีใบ 2 แบบ (dimorphic) ใบปกติแบ่งส่วนเป็น 3 พู ส่วนพูปลายสุด กว้างและหยักตื้น ส่วนพูด้านข้าง เล็กกว่าและเกือบกลม ส่วนใบอีกแบบ เป็นใบที่มีสปอร์ fertile frond แบ่งเป็น 3 พู เช่นกัน ใต้ผิวใบมีอับสปอร์ปกคลุม ใบผอมเรียวและยาว

เฟินในสกุลนี้ ในบ้านเรา พบชนิดเดียว คือ Quercifix zeylanica (Houtt.) Copel.


Quercifilixx zeylanica (Houtt.) Copel.
This fern was taken photo at a side walk in middle city of Hong Kong
[ Image : Mr. HK


[ Image : Mr. HK ]

This fern is a species native to here also and can be found at many nature forests in Thailand.

Quercifilix zeylanica (Houtt.) Copel.
ชื่อพ้อง : Tectaria zeylanica (Houtt.) Sledge , Ophioglossum zeylanicum Houtt.

เฟินชนิดนี้ เป็นเฟินดิน ขนาดเล็กถึงปานกลาง ในธรรมชาติ มักพบอยู่ตามซอกโขดหินที่มีดิน หรือตามพื้นดินที่ร่วนโปร่ง อินทรีย์วัตถุสะสม อยู่ในบริเวณที่มีความชุ่มชื้นตลอดปี ที่ระดับความสูง 500 ม. ลงมาถึงระดับต่ำ กระจายพันธุ์อยู่ตั้งแต่ Mauritius, ศรีลังกา, จีนตอนใต้, อุษาคเนย์, ไต้หวัน, บอร์เนียว, มาเลเซียฝั่งตะวันตก บน Pulau Tioman
ในบ้านเรา พบที่ แม่ลอง จ. ลำปาง, ทุ่งแสลงหลวง จ. พิษณุโลก, ภูหลวง จ. เลย, น้ำหนาว จ. เพชรบูรณ์, ภูเขียว จ. ชัยภูมิ, มวกเหล็ก จ. สระบุรี, เขาสอบดาว จ. จันทบุรี, ประจวบคีรีขันธ์

ลักษณะทั่วไป เหง้าสั้น หรือเลื้อยเอน ใบออกเวียนรอบปลายยอดเหง้า มีขนหรือเกล็ดป็นแผ่นบาง สีน้ำตาลคล้ำ ขอบหยักเป็นซี่ฟัน ใบมี 2 แบบ คือ ใบปกติ ปกติกางออก จัดเรียงเวียนรอบเหง้า
ลักษณะใบ มีก้านยาว 4-8 ซ.ม. สีฟางอ่อน โคนมีเกล็ดคลุมหนาแน่น และตลอดความยาวก้าน มีขนสีอ่อนหรือสีเหลืองอ่อนปกคลุม ลักษณะใบปกติ ที่ไม่มีสปอร์ sterile frond เป็นใบประกอบ หรือเป็น 3 พู ใบประกอบด้านข้าง 2 ข้างมีขนาดเท่ากัน เป็นรูปขอบขนาน ถึงเกือบกลม ปลายมน โคนใบกว้างโค้งมนเป็นรุปหัวใจ และโคนใบติดแกนใบ ไม่มีก้าน ขอบใบเว้าเล็กน้อย หรือเกือบเรียบ บางครั้งพบมีติ่งที่โคนใบ ใบพูปลายสุด รูปขอบขนาน ปลายมน โคนสอบเข้าหาก้านใบแบบลิ่ม ขอบใบหยักลึกเข้ามา 1/3 ของระยะจากขอบถึงแกนใบ หยักของใบ ปลายมน ขอบเรียบ แผ่นใบบาง สีเขียว มีขนใต้ใบบริเวณขอบ ส่วนใบสปอร์ fertile frond ก้านใบยาวถึง 25 ซ.ม. ผอม เรียวยาว เกลี้ยงหรือมีขนปกคลุมประปราย ตัวใบแบ่งเป็น 3 พู พูด้านข้าง บางครั้งรวมเป็นแผ่นใบเดียวเหมือนเป็นเพียงขอบหยักของใบ ใบยาวได้ถึง 5 ซ.ม. กว้าง 2.5 ซ.ม.
อับสปอร์ เกิดบนใบสร้างสปอร์ fertile frond อับสปอร์ อัดแน่นทั่วใต้ใบ ยกเว้นริมขอบใบและแกนกลางใบ


fertile fronds

การปลูกเลี้ยง : เฟินชนิดนี้ เป็นเฟินเลี้ยงง่าย เจริญเติบโตเร็ว เป็นเฟินดินที่ชอบเครื่องปลูกโปร่ง ระบายน้ำดี มีอินทรีย์วัตถุมาก จัดให้อยู่บริเวณที่มีร่มและสว่าง ไม่ชอบน้ำขังแฉะและในที่ๆ มีความชุ่มชื้นสูงมากเกินไป จะทำให้ใบเน่าได้ง่าย หากปลูกลงกระถาง ไม่ควรใช้กระถางใบใหญ่กว่าทรงพุ่มต้น และสามารถปลูกประดับสวนตามซอกหิน หรือทำสวนถาด หรือสวนขวดแก้วได้ดี


Quercifilix Zeylanica [ Image ; Pik ]


เมื่อยังเล็ก ใบเป็นใบเดี่ยวปกติ

Q. zeylanica cv. Variegated (Name? need help)

เฟินชนิดนี้เคยเห็นมานานแล้ว เพิ่งทราบชื่อ เห็นที่ร้านมูลนิธิโครงการหลวง เมื่อคราวงานเกษตรแห่งชาติ ปี 2546 เคยได้ยินมาว่า เฟินชนิดนี้ มีคนนำเข้ามาจากฟิลิปปินส์ รายละเอียดอื่นๆ หากใครทราบ ขอความกรุณาช่วยบอกกันด้วย

ลักษณะทั่วไป เหมือน Q. zeylanica ชนิดปกติ ต่างกันเพียง ใบมีขนาดใหญ่กว่าและเมื่อโตเต็มที่ จำนวนพูหรือใบย่อยด้านข้าง มีได้มากว่า1 คู่ และหน้าใบมีรอยด่าง เป็นรูปรี อยู่ระหว่างเส้นใบย่อย ใกล้เส้นแกนใบหลัก และก้านใบสั้นกว่า ส่วนใบสปอร์ ผอมเรียวยาว เป็นใบประกอบขนนก มีจำนวนคู่มากกว่า


ใบสปอร์ ผอนมเรียว
ป้ายชื่อเฟินปักไว้ "Quercifilix zeylanica"

(ข้อมูลเฟินสายพันธุ์นี้ ได้บรรจุเอาไว้ใน fernSiam.com ก่อน Q. zeylanica ชุดที่อยู่ในกรอบบน)

> DRYOPTERIDACEAE > Quercifilix || < Back