สกุล Scleroglossum
วงศ์ GRAMMITIDACEAE

ชื่อสกุล Sclerglossum (อ่านว่า skler-o-glos-um สเคอ-โอ-กลอส-อัม)

ลักษณะทั่วไปของเฟินในสกุล Scleroglossum นี้ เหง้าสั้น มีใบออกเวียนรอบ มีเกล็ด ใบเป็นใบเดี่ยว แคบ ขอบเรียบ ผิวเกลี้ยง หรือมีขนสั้นแข็ง เนื้อใบเหมือนแผ่นหนัง เส้นใบไม่ชัดเจน โดยปกติแตกกิ่งสาขา อับสปอร์ จมลง เกิดที่ริมขอบใบ หรือใกล้ริมขอบใบ grovved, naked

เฟินในสกุลนี้ ในบ้านเรามีบันทึกการค้นพบไว้ 2 ชนิด

Scleroglossum pusilum (Bl.) v.A.v.Ros.

เฟินชนิดนี้ อาศัยอยู่ตามลำต้นของต้นไม้ที่มีมอสอาศัยรวมอยู่ด้วย บนภูเขาสูงในป่าดิบชื้น

ลักษณะทั่วไป เหง้าสั้น กึ่งตั้ง ยอดเหง้ามีใบออกเป็นกระจุกแน่น เหง้ามีเกล็ด เกล็ดมีลักษณะผอม ค่อยสอบเล็กลงจากโคนสู่ปลายแหลม ขนาด 4:0.8 มม. สีน้ำตาลซีด และขอบเรียบ

ก้านใบ สั้นมาก ไม่ชัดเจน สีน้ำตาลเข้ม ผิวเกลี้ยง

ใบ เป็นใบเดียว ยาว ขนาดค่อยๆ จากโคนสู่ปลาย ขนาดใบ 10:3.5 มม. เนื้อใบเหมือนแผ่นหนัง ผิวเกลี้ยง

อับสปอร์ เกิดที่ร่องใกล้ขอบใบ บริเวณช่วงกลางถึงปลายใบ

เฟินชนิดนี้กระจายพันธุ์อยู่ในประเทศไทย ลงไปถึงมาเลเซียและเกาะชวา ในบ้านเรามีรายงานพบที่ เชียงใหม่ ตราด นครศรีธรรมราช ยะลา

 

 

Scleroglossum minus (Fee') C. Chr.

เฟินชนิดนี้ อาศัยอยู่ตามลำต้นของต้นไม้ อาศัยอยู่รวมกับมอส ในป่าดิบชื้นตลอดปี หรือในป่าผลัดใบ ทีระดับความสูงปานกลางถึงสูงมาก

ลักษณะ เป็นเฟินขนาดจิ๋ว เหง้าสั้น ล้มเอน ยอดเหง้ามีใบออกเป็นกระจุก เกล็ดที่เหง้า เป็นแผ่นบาง สีน้ำตาล ขนาดค่อยๆ สอบเรียวจากโคนสู่ปลาย ขนาดเกล็ด 4:0.8 มม.

ก้านใบ สั้น เห็นไม่ชัด สีดำ มีครีบปีกที่โคนก้าน มีขนรูปดาวประปราย

แผ่นใบ เป็นใบเดียว รูปยาว ขนาดไม่เกิน 0.8 : 0.4 ซม. เหมือนแผ่นหนัง มีขนประปราย

อับสปอร์ เกิดตามร่องกลางใบ บริเวณช่วงกลาง หรือบางครั้งเกิดบริเวณริมขอบเส้นกลางใบ และริมขอบใบ

เฟินชนิดนี้ กระจายพันธุ์อยู่ใน ไทย มาเลเซีย บอร์เนียว ฟิลลิปปินส์ ในบ้านเรา มีรายงานบันทึกการค้นพบที่ เชียงใหม่ พิษณุโลก เลย นครศรีธรรมราช

ขอขอบคุณ P. Na-ngern (p_patiharn@hotmail.com) ที่กรุณาเอื้อเฟื้อภาพเฟินประกอบเนื้อหา