> LINDSAEACEAE > Lindsaea || Back

สกุล Sphenomeris Maxon, J. Wash.
วงศ์ LINDSAEACEAE

ลักษณะทั่วไป เป็นเฟินดิน เหง้าเลื้อย เกล็ดที่เหง้ารูปแคบ สีน้ำตาลเข้มเป็นเงามัน ใบประกอบขนนก 2 ชั้น - 4 ชั้น ส่วนปลายสุดรูปลิ่ม uninervate หรือ ปลายเส้นใบแตกแขนง 1-2 ครั้ง อับสปอร์ เกิดที่ปลายสุดของเส้นใบ uninervate หรือบ่อยครั้งที่มี 2-3 อับสปอร์ที่ปลายเส้นใบ อินดูเซียแนบติดที่ฐาน เปิดออกด้านบน

ตัวอย่างชนิดของเฟินในสกุลนี้

Sphenomeris chinensis (Linn.) Maxon.

เฟินชนิดนี้ ใบเป็นแผง แฉกละเอียด ไม่ค่อยพบเห็นกันได้บ่อยนัก จำได้ว่า เมื่อราวปี 2543 โครงการหลวง เคยเพาะขยายพันธุ์ออกมาจำหน่าย ที่งานเกษตรแฟร์ บางเขน ปีต่อๆ มา ไม่เห็นมีมาอีกเลย

เฟินชนิดนี้เป็นเฟินดิน ขนาดกลาง ในธรรมชาติมักพบอยู่ตามดินปนทราย ใกล้ลำธาร ที่มีร่มเงา หรือแสงรำไร

ลักษณะทั่วไป :
เหง้า : เลื้อยสั้น มีใบออกใกล้กัน มีเกล็ดปคลุมแน่น เกล็ดสีน้ำตาลเข้ม ขนาดยาว 22 มม. โคนเกล็ดกว้างเพียง 2-3 เซลล์

ก้านใบ : สีฟาง หรือสีออกน้ำตาล ที่ส่วนล่างลงมา มีเกล็ด ช่วงบนของก้านที่ผิวด้านเป็นร่องตามแกน ก้านยาวได้ถึง 35 ซ.ม.

ตัวใบ : รูปขอบขนาน หรือรูปแคบ ขนาดใบ 40 : 15 ซ.ม. ปลายเรียวแหลม เป็นใบประกอบขนนก 4 ชั้น ละเอียด

ใบย่อย alternate, รูปกึ่งสามเหลี่ยม ปลายสอบเรียวแหลม โคนใบรูปลิ่มและมีก้าน ส่วนบนของใบค่อยๆ สอบแคบลงสู่ปลายใบ
ส่วนของใบย่อยชั้นที่ 3 รูปลิ่ม เป็นหยัก ผิวค่อนข้างเป็นมันเหมือนหนัง เนื้อใบบาง
เส้นใบ ปกติอยู่ที่แต่ละส่วนปลายสุดของใบ มี 2-3 เส้น ปลายเส้นชิดกับปลายสุดของส่วนหยัก

อับสปอร์ : มีอินดูเซีย แนบติดที่ฐาน และสองข้างของส่วนฐาน ยาวเกือบเท่าส่วนของใบย่อย เป็นซี่ฟัน

แบ่งเป็น 2 ชนิดย่อย (var.) ดังนี้

Sphenomeris chinensis (Linn.) Maxon. var. divaricata (H. Christ0 K.U. Kramer
ส่วนปลายสุด ที่อับสปอร์ กว้างออกทันทีอย่างรูปช้อน ปลายมนกลมมากบ้างน้อยบ้าง

ชนิดย่อย var. divaricata นี้ ในธรรมชาติพบอยู่ที่ระดับต่ำขึ้นไปถึงที่ระดับความสูง 1,500 ม. MSL.
กระจายพันธุ์ ตั้งแต่ หิมาลัยตะวันออก จีน ตก/ใต้ พม่า อินโดจีน ไทย มาเลเซีย
ในไทย มีรายงานพบที่ จันทบุรี และ เลย

Sphenomeris chinensis (Linn.) Maxon. vae chinensis
ส่วนปลายสุด ค่อยๆ กว้างออกจากฐาน

ชนิดย่อย var. chinensis นี้ ในธรรมชาติอยู่บนป่าภูเขา ที่ระดับความสูง 1,000 - 1,300 ม. MSL.
กระจายพันธุ์ อยู่ในเขตร้อน มาดากัสการ์ ถึงหมู่เกาะโพลีนีเซีย ตอนเหนือของญีุ่่นและเกาหลี
ในไทย มีรายงานพบที่ เชียงใหม่ เพชรบูรณ์ เลย ตราด นครศรีธรรมราช สุราษฎร์ธานี


> LINDSAEACEAE > Lindsaea || Back