วงศ์ LOMARIOPSIDACEAE
เฟินในวงศ์นี้ มีทั้งชนิดที่เป็นเฟินดิน เฟินเกาะอาศัย หรือเฟินดินปีนเลื้อยขึ้นเกาะต้นไม้อื่น
ลักษณะทั่วไป บางชนิดเหง้าสั้น บางชนิดเหง้าเลื้อย เหง้ามีลักษณะเป็น dorsivental
คือ ด้านบนและด้านล่างต่างกัน ยอดเหง้าปกคลุมแน่นด้วยขนหรือเกล็ด ใบ มีก้านใบยาว
โคนก้านเกิดจากตาข้างเหง้า ในบางชนิด มีข้อต่อระหว่างโคนก้านกับเหง้า (phyllopodia)
ภายในมีท่อลำเลียงจัดเรียงตัวแบบวงแหวนปกติ มีทั้งใบเดี่ยวหรือใบประกอบแบบขนนก1-2
ชั้น ใบย่อย บางชนิดมีก้านในย่อยและบางชนิดไม่มี เส้นใบร่างแหอิสระ หรือโค้งจรดเข้าหัน
และบางสกุลในวงศ์นี้ มีใบล่างสุดใกล้ผิวดินแตกต่างไปจากใบที่ส่วนยอด ใบสปอร์
มักมีรุปร่างผอมเรียวกว่าใบปกติ และใต้ใบปกคลุมด้วยกลุ่มสปอร์เต็มแผ่นหลัง
ไม่มีเยื่ออินดูเซียปกคลุมกลุ่มสปอร์ มีเยื่อหุ้มรัดรอบอับสปอร์
วงศ์นี้ มีราว 550 ชนิด ใน 8 สกุล ได้แก่ Bolbitis (สกุลหางหงษ์), Egenolfia (สกุลปีกแมงทับไทย), Elaphoglossum (สกุลปีกไก่ดำ), Lomagramma, Lomariopsis, Peltapteris, Teratophyllum, และ Thyanosoria ส่วนในไทยพบแค่ 4 สกุลแรกเท่านั้น
Key to The Genera
| 1a | ใบประกอบแบบขนนก โดยทั่วไปก้านไบ not jointed to rhizome | 2 |
| 1b | ใบเดี่ยวปกติ เป็นเฟินเกาะอาศัย หรืออยู่ตามหน้าผา ส่วนมากก้านใบที่โคนมีปมเชื่อมต่อกับลำต้นเหง้า | Elaphaglossum |
| 2a | เฟินปีนเลื้อย หรือเฟินเกาะอาศัย | 3 |
| 2b | เฟินดิน โดยมากเหง้าสั้น ออกใบถี่ | Bolbotis |
| 3a | Vein all free | 4 |
| 3b | Vein anastomosing | Lomagramma |
| 4a | ใบย่อย มีก้านใบย่อย มีใบที่โคนเห็นได้ชัดเจน (bathyphylls) | Tertophyllum |
| 4b | Terminal pinna not articulated; no distinct bathyphylls | Lomariopsis |
ตัวอย่างสกุลเฟินในวงศ์นี้Genus
![[heteroclita หางหงษ์]](Bolbitis/heter.jpg)
|
เฟินในสกุลนี้พบ 18 ชนิด กระจายพันธุ์อยู่ในเขตร้อน ตัวอย่างเฟินในสกุลนี้ได้แก่ เฟินหางหงษ์ (ชื่อการค้า) หรือเฟินหางนกกะลิง |
สกุล Elaphoglossum
Schott ex J.Smith
ชื่อสกุล Elaphoglossum อ่านว่า el-af-oh-GLOSS-um (เอล-ลัฟ-โฟ-โกซ-ซุม) มาจากภาษากรีก คำว่า elaphos (stag) และ glossa (tongue) หมายถึง ลักษณะรูปร่างของใบ ดูรายละเอียดเพิ่มเติม
สกุล Lomagramma J.Sm.
ในไทยพบ 2 ชนิด
- L. grossodrura Holttum. พบทางภาคเหนือ และ ที่ จ. เลย นครนายก
- L. lineata (C. Presl.) Holttum พบที่ นครนายก และยะลา
สกุล Peltapteris Link (= Rhipidopteris)
สกุลนี้มี ชนิด กระจายพันธุ์อยู่ในอเมริกาเขตร้อน
สกุล Thyanosoria A.Gepp.
พบในประเทศ New Guinea
สกุล Lomariopsis F้e
ตัวอย่างเฟินในสกุลนี้
Lomariopsis maxoni ดูรูปภาพประกอบได้ที่ Missouri
Botanical Garden
สกุล Teratophyllum Mettenius ex Kuhn
มีจำนวน 9 ชนิด
> LOMARIOPSIDACEAE || back