> POLYPODIACEAE > Photinopteris || Back

สกุล Photinopteris J. Sm.
วงศ์ POLYPODIACEAE

เฟินสกุล Photinopteris คล้ายกระแตไต่ไม้ Drynaria แต่แตกต่างที่ ใบย่อย มีก้านสั้น เชื่อมติดกับแกนกลางใบ ไม่มีใบกาบ และยังมีลักษณะเหมือนเฟินใน สกุลกูดเวียน-กูดอ้อม Aglomorpha ตรงที่ใบสร้างสปอร์อยู่ส่วนปลายของใบปกติ เป็นใบประกอบขนนก ผอม เรียวยาว ขอบเรียบ และมีสปอร์ปกคลุมแน่นใต้ใบสปอร์

ชื่อ Photinopteris มาจากรากศัพท์ 2 คำ photeinos+pteris คำว่า photeinos หมายถึง shining และ pteris หมายถึง เฟิน

สกุลนี้ในบ้านเรา มีรายงานพบชนิดเดียว คือ Photinopeteris speciosa (Bl.) Presl.
ในระยะหลังมา นักพฤกษศาสตร์ได้จัดย้ายไปรวมกับสกุล Aglaomorpha


Photinopeteris speciosa (Bl.) Presl.
ชื่อพ้อง : Photinopeteris acuminat (Willd.) mort.

ชื่อชนิด speciosa มาจากรากศัพท์คำว่า specios แปลว่า beautiful, good looking, showy

ลักษณะต้นทั่วไป ลำต้นเป็นเหง้าเลื้อยยาว ใบออกห่าง ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 7-10 มม. เหง้าอ่อนสีเขียวด้าน เหง้าแก่สีซีดขาว ปลายยอดเหง้ามีเกล็ดปกคลุมแน่น เกล็ดเป็นเส้นยาวปลายแหลม ขนาด 8 : 1 ม.ม. สีน้ำตาล โคนเกล็ดสีดำ ขอบของเกล็ดหยักเป็นซี่ฟัน

ใบเป็นใบประกอบขนนก ก้านใบ สั้นเพียง 5 ซ.ม. สีม่วงจางหรือสีน้ำตาลอ่อน เนื่องจากใบย่อยช่วงล่างมัก หลุดร่วงไปหรือใบลดขนาดเล็กลง ทำให้ระยะจากใบย่อย ช่วงบนที่ยังเหลืออยู่ถึงโคนก้าน ดูยาว เหมือนก้านใบยาวกว่าปกติ หรือยาวได้ถึง 20 ซ.ม.

ใบ เป็นใบประกอบขนนก ขนาด 80 : 30 ซ.ม. ใบเป็น partially dimorphic คือ ใบย่อยที่ไม่สร้างสปอร์อยู่รวมกันกับใบย่อยที่สร้างสปอร์ บนใบเดียวกัน


Pinnate, parially dimorphic
ใบย่อยปกติ ที่ไม่สร้างสปอร์ อยู่ช่วงล่างของใบ มีราว 7-10 คู่ ระยะห่างกันบนแกนกลางใบราว 5-8 ซ.ม. ใบย่อยมีก้านใบย่อยเห็นได้ชัดเจน โคนก้านมีปุ่มเชื่อมติดกับแกนกลางใบ

ตัวใบย่อยรูปขอบขาน ถึงรูปขนานแกมรูปไข่ ปลายเรียวแหลม โคนใบเป็นรูปลิ่มเท่ากันทั้งสองข้าง ใบย่อยช่วงกลาง ขนาด 15 : 8 ซ.ม. ใบย่อย 2-3 คู่ล่าง มีขนาดเล็กกว่าคู่บน ใบย่อยคู่บนมีขนาดเล็กลง เส้นใบ อาจนูนหรือไม่นูนขึ้นมาบนผิวใบทั้งสองด้าน การจัดเรียงเส้นใบแบบ Drynarioid


Fertile pinnate in upper part of fronds

แผ่นใบหนาเหมือนแผ่นหนัง สีเขียว ด้านล่างสีซีดกว่า ผิวเกลี้ยง ในใบที่โตเต็มที่และต้นอยู่ในบริเวณที่ดล่ง หรือมีแสงมาก จะมองเห็ดรูหยาดน้ำค้างที่ผิวหน้าใบได้ชัดเจน

ส่วนของใบย่อยที่สร้างสปอร์ อยู่ส่วนบนของใบ มีจำนวนหลายคู่ ผอมเรียวยาว ขนาดยาวได้ถึง 15 ซ.ม. กว้าง 0.5 ซ.ม. มีก้านใบย่อยสั้นๆ

อับสปอร์ ปกคุลมอยู่ทั่วใต้ใบที่สร้างสปอร์ ยกเว้นช่วงแกนใบย่อย และสุดริมขอบใบ

เฟินชนิดนี้ เป็นเฟินเกาะอาศัดยอยู่ตามลำต้นของต้นไม้ โขดหิน หรือกำแพงเก่าๆ ที่มีแสงรำไร หรือสว่างเพียงพอ ในป่าหรือบริเวณที่มีความชุ่มชื้นสูงตลอดปี ที่ระดับความสูงไม่มากนักถึงระดับปานกลาง กระจายพันธุ์อยู่ใน อินเดีย จีน ไทย มาเลย์ตะวันออก ฟิลิปปินส์ ในบ้านเรา พบที่ ปราจีนบุรี ตราด สุราษฏร์ธานี นครศรีธรรมราช สตูล ยะลา
> POLYPODIACEAE > Photinopteris || Back