|| back

Platycerium hillii T.Moore
ชื่อสามัญ : Northern Elkhorn, Green Staghorn, Stiff Staghorn

[ Image : Bank @ BKK ]		 Platycerium hillii ( อ่าน ฮิล-ลิ-อาย hill-e-eye) ชายผ้าสีดาชนิดนี้ มีถิ่นกำเนิดอยู่ในปาปัวนิวกีวนี อินโดนีเซีย-ตะวันออก และออสเตเลีย ในรัฐ Queenland ตะวันออกเฉียงเหนือ
P. hillii เป็นเฟินเกาะอาศัย อยู่บนต้นไม้สูง หรือตามโขดหินที่ชุ่มชื้น ใต้ร่มเงาของไม้ใหญ่ หรือได้ัรับแสงแดดรำไร อยู่ในป่าฝนเขตร้อน มีฝนและความชุ่มชื้นในอากาศสูง ที่ระดับความสูงจากระดับน้ำทะเลไม่มากนัก (low land)
[ Image : Bank @ BKK]
P. hillii นี้ อาจกล่าวได้ว่า เป็นชายผ้าสีดา-เขากวางตั้ง ของออสเตเลียมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับ P. bifurcatum ซึ่งแต่เดิมเคยจัดให้เป็นสายพันธุ์ย่อยหนึ่งของ P. bifucatum ดังนั้น บางครั้งเราอาจพบว่า บางที่ติดป้ายชื่อเอาไว้เป็น P. bifurcatum spp. bifurcatum var. hillii ก็มี และทั้งสองชนิด มีลักษณะที่ใกล้เคียงกันหลายประการด้วยเช่นกัน
ลักษณะทั่วไป : เป็นเฟินเกาะอาศัยขนาดกลาง เหง้าเป็นแท่งสั้น ขนาดเล็ก ปกคลุมด้วยเกล็ดผอมเรียวยาวและโค้งแบบเคียว สามารถแตกหน่อใหม่ที่ปลายราก และเจริญเป็นกลุ่ม
ใบกาบ sterlie frond : เจริญเป็นรูปจานกลม ขอบเรียบ หรือเป็นคลื่นเล็กน้อย ใบกาบห่อหุ้มเหง้าและระบบราก ขอบบนของใบกาบไม่ชูตั้งเป็นตะกร้า ขอบใบเจริญเติบโตแผ่คลุมและยึดเกาะ พยุงต้นเอาไว้ ปกติใบกาบสามารถเจริญเติบโตเต็มที่กว้างได้ถึง 10 นิ้ว ที่ผิวใบ เส้นลายใบจมลง ทำให้ดูผิวขรุขระ
สีของใบกาบเป็นเขียวอ่อน และเมื่อใบโตเต็มที่จะแห้ง (ตาย) เปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล
สังเกตุลายเส้นใบเทียบกับ P. bifurcatum ลายเส้นใบของ P. hillii เส้นใหญ่กว่าและห่างกว่าเล็กน้อย
ลักษณะของใบกาบ ที่เป็นจานกลมและห่อหุ้มเป็นก้อนกลม นี้ เป็นการพัฒนาปรับตัวของสายพันธุ์นี้ เนื่องจากถิ่นกำนิด อาศัยอยู่ในพื้นที่ ที่มีปริมาณน้ำฝนมากและมีความชื้นสูง จึงสร้างใบกายให้ห่อหุ้มระบบราก เพราะไม่ต้องการให้น้ำเข้าไปที่ระบบรากได้มากเกินไป
ใบชายผ้า fertile frond : ชูตั้งขึ้นหรือกึ่งตั้ง รูปลิ่ม โคนแคบ ปลายใบแผ่กว้าง ปลายใบ หยักหรือแฉก ตื้นถึงแฉกลึก เป็นรูปพัด หรือนิ้วมือกาง และอาจเป็นแฉกได้ 1-5 ขั้น หากอยู่ในที่ได้รับแสงน้อยปลายใบอ่อนโค้งลง แผ่นใบเนื้อหนา ผิวใบสีเขียวเข้ม เป็นเงามัน มีขนน้อย หรือเกือบเกลี้ยง
ลักษณะผิวของใบชายผ้า ที่เป็นเงามันและมีขนน้อยนี้ บ่งบอกให้ทราบถึงสภาพธรรมชาติถิ่นกำเนิดของ P. hillii มาจากพื้นที่ป่าฝน มีความชุ่มชื้นสูง และชอบร่มเงา หรือต้องการเพียงแสงแดดรำไร จึงไม่ต้องมีขนช่วยกรองแสงหรือดักจับละอองไอน้ำเหมือน P. veitchii ที่มาจากป่าแล้งกึ่งทะเลทราย  

กลุ่มปสอร์ : เกิดบริเวณด้านใต้ใบชายผ้า บริเวณส่วนปลายของแฉก มักอยู่ถึงปลายสุดของส่วนแฉก เมื่อสปอร์แก่เป็นสีน้ำตาล สปอร์จะทยอยปลิวออกไปทีละน้อย ใช้ระยะเวลานานกว่าจะหมด

การปลูกเลี้ยง : ปลูกเลี้ยงง่าย เหมือน P. bifurcatum แต่ให้เพิ่มความชื้นมากกว่าสักหน่อย และได้รับแสงแดดเพียงรำไร ที่สำคัญ P. hillii ไม่ทนทานต่อสภาพอากาศเย็นและแห้งแล้ง

โดยปกติ P. hillii จะแตกหน่อน้อยเมื่อเทียบกับ P. bifurcatum แต่หากเลี้ยงในสภาพที่มีความชุ่มชื้นสูง และมีแสงสว่างเพียงพอ จะแตกหน่อให้ต้นอ่อนได้มากกว่าเลี้ยงในสภาพแห้ง

การขยายพันธุ์ : เพาะสปอร์ หรือแยกหน่อที่เกิดจากปลายรากไปปลูก

ในการเพาะขยายพันธุ์จากสปอร์ จากประสบการณ์ที่เคยเพาะจากสปอร์ P. hillii เป็นอีกชนิดหนึ่งที่เพาะง่าย ได้ต้นเฟินจริงในระยะเวลาไม่นานมากนัก หากสปอร์ที่เก็บมาแก่เต็มที่ และหมั่นคอยดูแลในขั้นตอนต่างๆ ของการเพาะ จากในภาพ ต้นที่เกิดจากสปอร์ อายุราว 1 ปี ซึ่งหลังจากหว่านสปอร์ ซึ่งปกติสำหรับคนอื่นแล้ว ระยะเวลา 1 ปี จะได้ขนาดต้นโตกว่านี้มาก
และยังพบว่า sporelings ต้องการปุ๋ยบ่อย หากเว้นช่วงให้ปุ๋ยนานเกิน 2 เดือน ต้นจะซีดเหลือง


P. hillii cv. Shallow Form		 P. hillii มีมากมายหลายสายพันธุ์ย่อย หรือสายพันธุ์ปลูก (cv. cultivar) บาง cv. เป็นสายพันธุ์ที่มาจากป่าธรรมชาติแต่ละแหล่ง และบางสายพันธุ์เป็นต้นที่ได้การเพาะจากสปอร์

P. hillii cv. Shallow Form

สายพันธุ์นี้ เป็นสายพันธุ์ป่ามาจากประเทศอินโดนีเซีย ลักษณะของใบชายผ้า ชูตั้งเหมือน P. hillii ทั่วไป แต่ปลายใบแฉกน้อยและแฉกตื้น ในบางต้นอาจไม่เป็นแฉกเลย ผิวใบหยาบ เห็นรูหยาดน้ำค้างชัดเจน

P. hillii cv. Timore (or Timoore?) สายพันธุ์ย่อยชื่อนี้ เป็นอีกขื่อหนึ่งที่มีแพร่หลายในบ้านเรา บางคนเรียก German (jer-man เจอแมน) ผิวใบเหมือน cv. Shallow Form
P. hillii cv. Timore (or Timoore?)
เคยได้ยินบางคนบอกว่า cv. Timore เป็นสายพันธุ์ป่ามาจาก ติมอร์ (อินโดนีเซีย)

P. hillii cv. Magnificent
[Image : Hightlander@USA ] 		P. hillii สายพันธุ์ย่อยที่ได้ต้นจากการเพาะจากสปอร์ มีมากมายหลายสายพันธุ์ โดยเฉพาะในอเมริกา มีสายพันธุ์ต่างๆ มากมาย ตัวอย่างเช่น

P. hillii cv. Magnificent

สายพันธุ์ชื่อนี้ ยังไม่ทราบประวัติที่มา ซึ่งมีในประเทศอเมริกา และไม่ทราบว่า ในบ้านเรามีใครสั่งนำเข้ามาปลูกเลี้ยงหรือไม่

ชื่อของสายพันธุ์ย่อย Magnificent นี้ ทางคุณ Saleem Samia ที่ Madagascar Tropicals Nursery ที่ USA ได้กรุณาช่วยดูภาพที่ส่งไปให้และบอกชื่อกลับมาให้ว่า เป็น P. hillii cv. Magnificent
ในขณะที่บางเนอสเซอรี่ในอเมริกา เรียกชื่อสายพันธุ์ย่อยนี้ว่า P. hillii cv. Delight


P. hillii cv. Magnificent
[Image : Hightlander@USA ]
P. hillii cv. Australian White สายพันธุ์ย่อยนี้ มีในอเมริกาเช่นกัน ซึ่งยังไม่ทราบประวัติ คุณ Miles Goodman ที่อเมริกา กรุณาส่งภาพและสปอร์มาให้

P. hillii cv. Australian White
[ Image : Miles Goodman ]		  

P. hillii cv. Pumila
ต้นในภาพ ถ่ายมาจากเนอสเซอรี่ของคุณหน่อง จตุจักร เช่นกัน เป็นต้นที่คุณหน่อง สั่งเข้ามาเป็นแม่พันธุ์ สั่งมากจากที่เดียวกัน คือ Rainforest Flora ในอเมริกา ยังไม่ทราบประวัติใดๆ ของสายพันธุ์นี้
P. hillii cv. Hula Hand
P. hillii cv. Bloomii Fingers สายพันธุ์ย่อยนี้ ยังไม่ทราบประวัติที่มา เคยสั่งเข้ามาหลายต้น จากเพื่อนที่ญี่ปุ่น ชื่อคุณ Ikkou Sakata และจำหน่ายจ่ายแจกให้กับเพื่อนสมาชิกกันไปหลายคน ตั้งแต่เมื่อปี 2546 คาดว่าป่านนี้ต้นน่าจะโตกันแล้ว ซึ่งจะติดตามไปถ่ายภาพมาให้ชมกันในโอกาสต่อไป

P. hillii cv. Bloomii Fingers
from Ikkou Sakata @ Japan		 cv. Bloomii Fingers จากที่เคยเห็นจากเวบอื่นนั้น ลักษณะของใบชายผ้า fertile frond สั้น ปลายใบกว้าง แฉกตื้น เขียวเข้ม ส่วนต้นในภาพตัวอย่าง เป็นต้นที่อายุยังน้อย จึงยังไม่เห็นลักษณะแท้ของสายพันธุ์

P. hillii cv. Panama

ชื่อสายพันธุ์ Panama นี้ ยังไม่ทราบประวัติที่มาในบ้านเรา อีกทั้งสายพันธุ์ที่ชื่อเดียวกันนี้ในต่างประเทศ มีหน้าตาไม่เหมือนกับต้นในบ้านเรา ยังต้องค้นหาข้อมูลและประวัติกันต่อไป


P. hillii cv. Panama (?)
ลักษณะทั่วไปของ cv. Panama (?) โคนใบชูตั้งขึ้น ปลายใบ 1/4 - 1/3 โค้งลง ต้นที่ยังเล็กปลายใบมนกลม ขอบเรียบ ในต้นโตเต็มที่ ปลายใบเป็นแฉกตื้นๆ มีน้อยแฉก และที่ส่วนปลายแฉกมนกลมถึงแหลม
และปัจจุบันเชื่อว่า cv. Pamana ต้นในบ้านเราตอนนี้ ก็คือ cv. Magnificent
  • P. hillii cv. "Excellence" เป็นอีกสายพันธุ์หนึ่งจาก Robert Oman ใน Miami, Florida ลักษณะทั่วไปดูเหมือน P. hillii แตกต่างที่ ใบชายผ้าสามารถเติบโตชูตั้งขึ้นได้สูงถึง 60-100 ซ.ม.
  • P. hillii cv. "Murray Range, Yarrabah area"
  • P. hillii cv. Drummond ลักษณะของใบชายผ้าเป็นแผ่นกว้างมาก ปลายเป็นแฉกลึกแยกเป็นนิ้วมือได้ถึง 10 แฉกหรือมกกว่า ใบยาวได้ถึง 30 ซ.ม. และกว้างได้ถึง 45 ซงม. สายพันธุ์นี้พบโดย LAIFS ชื่อได้มาจาก Dr. Drummond
  • P. hillii cv. Corrugated
  • P. hillii cv. Drawf
  • P. hillii cv. Foster's
  • P. hillii cv. Gee Gee ตั้งชื่อให้โดย Talnadge
  • P. hillii cv. Geni
  • P. hillii cv. Giantea

|| back