Platycerium wandae
ชื่อสามัญ : Queen of Staghorn
 |
Platycerium wandae เดิมชื่อ P. wilhelminae-reginae มีถิ่นกำเนิดในนิวกีวนี ถือว่า เป็นเฟินชายผ้าสีดาที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในสกุลนี้ เมื่อโตเต็มที่และอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม | |
ลักษณะทั่วไป : P. wandae เป็นต้นเดี่ยว ไม่แตกหน่อใหม่ ต้นใหม่ เกิดจากสปอร์เท่านั้น |
 |
|
| ลำต้นเหง้าเป็นแท่งสั้น ตัวเหง้าฝังอยู่ในต้น มีระบบรากและใบกาบห่อหุ้ม มีเฉพาะตายอดเจริญที่โผล่ยื่นออกมา ปลายยอดเหง้าปกคลุมแน่นด้วยเกล็ดผอมเรียวยาว และโคนของใบกาบปิดคลุมและเจริญเป็นแผ่นจีบย่นขอบแฉกเป็นฝอย | ||
 |
ใบกาบ sterlie frond : เจริญเติบโตขึ้นด้านบนเป็นตะกร้าและมีขนาดใหญ่ เส้นลายใบเป็นร่างแห เล็กละเอียด จมลง | |
ใบกว้างได้ถึง 2 ม. ขอบด้านบนของใบหยักลึกมาก ผิวใบขรุขระ ปกคลุมแน่นด้วยขนรูปดาว สีเขียวเข้ม บริเวณตอนล่างของใบกาบ เจริญแผ่ทับใบกาบเก่า และโอบรัดสิ่งมี่ยึดเกาะ ขอบเรียบ ที่ผิวใบส่วนนี้ จะสังเกตเห็นเส้นใยใบ เป็นร่างแหเล็กและลายละเอียด เส้นใบจมลงในผิวใบ ส่วนบริเวณตอนบนของใบกาบ ชูตั้งขึ้นเป็นตะกร้า เส้นใบหลักปูนนูนขึ้นจากผิวใบ ส่วนขอบด้านบน แตกเป็นแฉก 2-3 ชั้น แฉกผอม ปลายมนกลม
|
 เส้นลายใบ เป็นร่างแห เส้นใบเล็กละเอียด และจมลงในผิวใบ |
|
| ส่วนที่บริเวณตายอด โคนใบกาบเจริญเป็นแผ่นจีบย่น ขอบแฉกเป็นครุยฝอยละเอียด ปิดคลุมรอบตายอด แต่ทั้งนี้ ขึ้นกับสภาพแวดล้อมที่เลี้ยงด้วย ในกรณีที่ปลูกเลี้ยงอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะ จึงจะเห็นครยดังกล่าวได้ชัดเจน | ||
 |
ในกรณีที่อยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีความชุ่มชื้นสูง ใบกาบของ P. wandae จะงอกออกมาใหม่ อย่างต่อเนื่อง | |
บริเวณใบกาบตอนล่าง เมื่อยังต้นเล็ก เส้นใบหลักยังไม่ปูดนูนขึ้น แต่เมื่อเจริญเติบโตเป็นต้นใหญ่ จึงจะปูดนูนขึ้นเป็นสันตั้งแต่โคนใบ ดูเหมือนเป็นกระดูกใบ เหมือน P. grande และ P. superbum ใบกาบ นอกจากทำหน้าที่สังเคราะห์แสง เ็ป็นตะกร้าคอยดักเศษทรากอินทรีย์วัตถุที่หล่นมาจากข้างบน เพื่อสะสมไว้ใช้เป็นอาหารแล้ว และยังทำหน้าที่ยึดเกาะต้นเอาไว้ด้วย |
 ที่ตายอด โคนใบกาบแตกแฉกละเอียดเป็นครุย (frills) |
|
| ขนาดของ P. wandae เมื่อโตเต็มที่ มีขนาดใหญ่มากกว่า P. superbum ที่โตเต็มที่แล้ว ได้ถึง 3 เท่า | ||
 |
ใบชายผ้า fertile frond : ทิ้งตัวห้อยชายลงมา สั้น ไม่ยาวมากนัก | |
| รูปร่างใบชายผ้าคล้ายคลึงกับ กระเช้าสีดา P. holttumii คือ แบ่งเป็น 2 ชิ้น ชิ้นเล็กอยู่ใกล้โคนก้าน ตำแหน่งอยู่สูงกว่าชิ้นใหญ่ เป็นแผ่นชูกางออกทางแนวราบ รูปจาน ขอบเป็นลอน เรียบไม่แตกแฉก ผิวใบเรียบ ใต้ใบเป็นตำแหน่งที่เกิดอับสปอร์ ส่วนอีกชิ้นเป็นชิ้นใหญ่ อยู่ระดับล่างลงมา ช่วงโคนเป็นแผ่น ปลายแผ่กว้าง ช่วงกลางเว้า กว้าง ขอบเรียบ หรือเป็นแฉกตื้น ด้านใต้เป็นตำแหน่งที่เกิดอับสปอร์ และสองข้างแตกเป็นแฉกกิ่งเป็นคู่ๆ หลาายชั้น ส่วนแฉกกว้าง ปลายแฉกมน ผิวใบเป็นเงามัน มีขนประปราย |  One lobe is elevated and one spore patch is beneath |
|
| ใบชายผ้าของ P. wandae ยาวราว ลงมาราว 1 ม. ถือว่าสั้นมาก เมื่อเทียบกับขนาดใบกาบที่ใหญ่มาก | ||
 |
อับสปอร์ : อับสปอร์เป็นแผ่นพืด เกิดใต้ใบชายผ้า 2 ตำแหน่ง | |
| การปลูกเลี้ยง : P. wandae ต้องการความชุ่มชื้นในอากาศมาก และแสงสว่างมาก ทั้งควรจัดเตรียมพื้นที่มากๆ สำหรับต้นที่ เจริญเติบโตได้อย่างรวดเร็ว สำหรับการให้น้ำ P. wandae ไม่ชอบน้ำปริมาณมากที่ระบบราก ควรปล่อยให้มีช่วงที่ระบบรากแห้งบ้าง การพ่นฝอยละอองน้ำ หรือ การเพิ่มความชุ่นชื้นในบรรยากาศรอบๆ จะช่วยให้เติบโตได้ดี วิธีการดูแล เหมือนกันกับ P. superbum |  |
|
| การขยายพันธุ์ : P. wandae ปกติไม่แตกหน่อ การขยายพันธุ์จึงต้องอาศัยสปอร์เท่านั้น | ||
 2 spore patchs beneath each fertile frond. |
||
 Sporeling [ Image : Pik@BKK ] |
||
|| back