> SCHIZAEACEAE > Schizaea || Back

สกุล Schizaea ตาน
วงศ์ SCHIZAEACEAE

เฟินสกุล Schizaea (อ่านว่า shi-ZAY-uh ชี-เซ-อา) มาจากภาษากรีกว่า schizein แปลว่า split หรือ แบ่ง มีชื่อสามัญว่า Curly-Grass Fern หรือ ตาน ในภาษาไทย ลักษณะทั่วไปของเฟินในสกุล มีเหง้าเลื้อยสั้น ลักษณะใบ มีทั้งที่เป็นใบเดียวปกติ หรือใบแตกกิ่งสาขาหลายชั้น ใบเล็กแคบคล้ายหญ้า ตั้งตรง หรือบิดเป็นเกลียวลอน ดูคล้ายเส้นผม จึงได้ชื่อว่า Curly-Grass Fern
อับสปอร์รวมกันเป็นกระจุก 2 แถว อยู่ที่ใบ ชูตั้งขึ้น เมื่อแก่ จะแผ่ออกเป็นฝอย สีน้ำตาล อับสปอร์มีเยื่ออินดูเซียมปิดคลุมเพียงบางส่วน มองดูคล้ายขอบใบพับเข้ามาปิด

สกุลนี้ มีจำนวนราว 30 ชนิด กระจายพันธุ์อยู่ในเขตร้อน มักพบขึ้นบริเวณพื้นดิน ที่เป็นดินทรายและมีอินทรีย์วัตถุสูง มีสภาพเป็นกรด มีความชื้นในดินสูง แต่ก็หาพบในธรรมชาติได้น้อย ที่พบในประเทศไทยพบอยู่ 2 ชนิด คือ

การเพาะสปอร์ของเฟินในสกุลนี้ ทำได้ยากมาก แทบไม่ขึ้นเลย ทั้งที่ทดลองเพาะในสภาพต่างๆ กันหลายวิธีแล้ว เนื่องจากอัตราการงอกน้อยนี้เอง เฟินชนิดหาได้ยาก


Schizaea dichotom (L.) J.Sm.
[Image : CHATT]

Schizaea dichotom (L.) J.Sm.
ชื่ออื่น : ตานพร้าว ตานกล่อม ตานส้าน ว่านดอกดิน (ภาคใต้) หญ้าหางหมาบ้า (ตราด) มีซารีมา ปูราเซ (เมเลย์)

เฟินชนิดนี้ มีเหง้าเลื้อยอยู่ลึกในดิน เหง้ามีปกคุลมแน่นด้วยขนสีน้ำตาล เป็นมันวาว ก้านใบ ผอม ยาว 10-50 ซม. มีครีบข้างก้านใบ ยกเว้นช่วงโคนก้านไม่มีครีบ ตัวใบมีลักษณะ ขนาด แผ่กว้างได้ถึง 7-20 ซ.ม. แตกกิ่งเป็นคู่ 2-6 ชั้น แผ่กว้าง ขนาของกิ่ง กว้าง 3-4 ม.ม.

Fronds 7-20 cm. long & wide, branching dichotously 2-6 times
อับสปอร์ เกิดที่ปลายใบ และแตกเป็นแฉกแบบขนนก 5-10 คู่ แต่ละแฉกยาว3-4 ม.ม. มีอับสปอร์จัดเรียงตัวเป็นสองแถว ยาว 3-4 ม.ม.

[ Image : Trid@Hong Kong ]
เฟินชนิดนี้ พบอยู่ตามทุ่งหญ้า หรือชายป่า ในบริเวณที่เป็นทราย หรือดินทราย ที่มีร่มเงา มีแสงสว่างเพียงพอ
กระจายพันธุ์อยู่ในเขตร้อนทั่วไป ตั้งแต่ทวีปอัฟริกา เอเชียถึงออสเตเรียและนิวซีแลนด์ ในไทยพบบริเวณภาคตะวันออกตั้งแต่ นครราชสีมา ชลบุรี ตราด ภาคใต้ สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช สงขลา ตรัง พังงา

[ Image : Trid@Hong Kong ]

Schizaea digitata (L.) Sw.
ชื่ออื่น : ตานบิด ตานทราย

คล้ายชนิดที่กล่าวไปแล้วแต่ไม่แตกกิ่ง มีลักษณะคล้ายใบหญ้ายาว 15-35 ซ.ม. อับสปอร์เกิดในอวัยวะเป็นติ่งห้อยจากปลายใบ พบมากทางภาคตะวันออกและภาคใต้ของไทยตามพื้นที่ระดับต่ำ
> SCHIZAEACEAE > Schizaea || Back