> VITTARIACEAE || Back

วงศ์ Vittariaceae Ching; Sunyatsenia
Shoestring Fern Family

เฟินในวงศ์นี้ เป็นเฟินขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ส่วนใหญ่เป็นเฟินเกาะอาศัยหรือเฟินผา ลำต้นเป็นเหง้าเลื้อยเส้นเล็ก เหง้าเลื้อย เหง้ายาว-สั้น เนื้อเหง้าอวบ ปกคลุมด้วยระบบรากแน่นหนาเป็นกลุ่มก้อน เพื่อเก็บกักรักษาน้ำและความชื้น มีเกล็ดปกคลุม ใบเป็นใบเดี่ยว เนื้อใบหนาหรืออวบ ก้านใบสั้นๆ-ไม่มีก้าน มีเส้นใบ 1-2 เส้นตามความยาวของใบ บางชนิดใบดูคล้ายหญ้า บางชนิดรูปไข่กลับ หรือรูปช้อน ซอไรรูปยาว เส้นใบเป็นเส้นเดี่ยว จัดเรียงตัวอิสระและมีเส้นใบจรดโค้งเข้าหากันที่ขอบใบ หรือเส้นใบโค้งเข้าหากันมีแบบแผน โดยส่วนใหญ่อยู่ในร่อง หรือฝังจมอยู่ในแผ่นใบ ซอไรจัดเรียงตามเส้นใบ หรืออยู่ระหว่างขอบใบปลายเส้นใบ ส่วนมากอับสปอร์จมลงในผิวใบ

วงศ์นี้แบ่งเป็น 10 สกุล รวม 117-131 ชนิด ตัวอย่างสกุลในวงศ์นี้เช่น Ananthacorus, Anetium, Antrophyum, Hecistopteris, Vittaria, Vaginularis, Actiniopteris

เฟินในวงศ์นี้ของบ้านเรา มี 3 สกุล คือ Antrophyum, Vittaria และ Vaginularis

Key to the Genera
1a ใบรูปยาว มีเส้นแกนกลางแผ่นใบ อับสปอร์มี 1 หรือ 2 แถว 2
1b ใบไม่คล้ายหญ้า เส้นแกนกลางใบไม่ชัดหรือไม่สมบูรณ์ อับสปอร์มีมากกว่า 1 แถว ส่วนมากมีมากกว่า 2 แถว มักเป็นร่างแห Antrophyllum
     
2a เส้นใบย่อยด้านข้างจรดโค้งเข้าหากัน ผิวใบมันเหมือนแผ่นหนัง Vittaria
2b เส้นใบเป็นเส้นเดี่ยว ใบบาง Vaginularis
     

[callifolia] [Image : ZUP] สกุล Antrophyum Kaulfuss

ชื่อสามัญของเฟินสกุลนี้ คือ Line-Leaf-Fern เป็นเฟินเกาะอาศัย แผ่นใบหนา สีเขียวเหลือบน้ำเงิน เหมือนสีขนของนกยูง อาศัยอยู่ตามเปลือกต้นไม้ หรือโขดหิน ใกล้น้ำตก
[ริบบิ้น ensiformis]
[Image : ZUP]
สกุล Vittaria J. Sm.
เฟินริบบิ้น หรือ เฟินเชือกผูกรองเท้า Shoesting Fern

มีอยู่ราว 50 ชนิด ส่วนมากอยู่ในภูมิภาคเขตร้อน

สกุล Vaginularis Fee

เฟินในสกุลนี้คล้ายคลึงกับสกุล Vittaria แตกต่างกันที่ เฟินสกุลนี้จะมีเส้นใบอิสระ แต่ไม่มี areoles ลักษณะทั่วไป ใบเป็นใบเล็กละเอียด เป็นแผ่นเรียวหนา เส้นใบขนานกับขอบใบ อับสปอร์อยู่ห่างจากขอบใบเข้ามาทางเส้นกลางใบ อับปสอร์รูปยาวและอยู่ใกล้เส้นกลางใบ เป็นแถว อาจมีมากกว่า 1 แถว มีเยื่อบางๆ ออกมาจากเส้นกลางใบปิดคลุมอับสปอร์

ในไทยพบ 2 ชนิด คือ
Vaginula paradora หนวดไม้
Vaginula trichoides หนวดหิน
> VITTARIACEAE || Back